Een isotoop is een radioactief deeltje dat stralen uitzendt. Als bepaalde isotopen via inspuiting in de bloedbaan worden gebracht, bewegen ze zich door het lichaam. Afhankelijk van hun eigenschappen komen zij in spierweefsel, in bot- of orgaanweefsel terecht.

Als de isotopen op een bepaalde plek zijn beland, zenden ze daar een hoeveelheid straling uit naar de omgeving. Deze zwakke (gamma)straling kan met een gammacamera worden opgevangen en via de computer worden omgezet in beeld. Hierna verliest de isotoop zijn werking en verlaat het lichaam via de nieren. De patiënt kan bij het onderzoek stilzitten of -liggen, maar kan ook op een loopband lopen. Het gehele onderzoek kan, inclusief pauzes tussendoor, enkele uren in beslag nemen. Het isotopenonderzoek is een relatief veilig onderzoek. Het brengt de hartfunctie in beeld en de gebieden in het hart waar minder zuurstof aanwezig is.

Onderzoeken

Myocardperfusie-scintigrafie
Dit onderzoek bestaat uit een serie opnamen tijdens zuurstoftekort en in rusttoestand. Zuurstoftekort in het hart wordt opgewekt door inspanning (op een fiets of loopband) en/of door inspuiting van een middel dat zuurstoftekort opwekt. Er wordt een isotoop in de bloedbaan gebracht dat door de hartspiercellen wordt opgenomen. Als de hartspier beschadigd is, worden de isotopen niet goed opgenomen en zal er minder straling worden uitgezonden.

Reden voor de test
Dit onderzoek wordt gedaan wanneer het normale inspanningsonderzoek (zie ook inspanningstest) niet goed gelukt is en onvoldoende informatie voor de arts heeft opgeleverd. Een andere reden voor het uitvoeren van deze test is dat de arts een goed beeld wil krijgen van de gebieden in het hart waar vernauwingen aanwezig zijn en/of waar de doorbloeding is verminderd. Vaak gebeurt dat voorafgaand aan een dotterbehandeling of een bypassoperatie.

Het onderzoek
De patiënt is aangesloten op een ECG-apparaat via snoertjes die verbonden zijn met plakkers op de borst en rug. Vervolgens wordt gestart met de inspanning op een fiets of loopband. Er wordt een isotoop toegediend dat via een infuus in de arm of hand in de bloedbaan terechtkomt. Na de inspanning worden met de gammacamera gedurende 15 tot 30 minuten opnamen gemaakt terwijl de patiënt op een onderzoeksbank ligt. Hierna volgt een wachtperiode van drie tot vier uur. Hierna wordt een tweede serie opnamen gemaakt (de serie in rust), die opnieuw 15 tot 30 minuten duurt.

Radionuclide-angiografie
Dit onderzoek werkt met een isotoop die zich aan het bloed hecht. Met dit onderzoek wordt het bloed in het hart en de grote bloedvaten in beeld gebracht. Men krijgt informatie over de pompfunctie van het hart.

Ejectiefractie
Soms wil de arts weten hoeveel bloed het hart per hartslag uit de linkerkamer wegpompt. Dit wordt de ejectiefractie genoemd. Als het hart niet goed pompt, is de ejectiefractie meestal verminderd.

Het onderzoek
De patiënt staat bloed af via een infuus, waarna zijn bloed wordt vermengd met de isotoop. Na ongeveer een uur krijgt de patiënt dat gemengde bloed weer ingespoten en loopt een uurtje rond, zodat het isotoop goed door de gehele bloedsomloop gemengd is. Vervolgens meet een gammacamera de straling die het hart uitzendt.

SPECT, Single Photon Emissie Computer Tomografie, is een gemoderniseerde vorm van het isotopenonderzoek van de hartspier. Het verschil met de andere isotopenonderzoeken is dat er een camera wordt gebruikt die niet stilstaat, maar om de patiënt heen draait. De stralen die de camera opvangt worden door een computer verwerkt. Door die verwerking wordt een ruimtelijk beeld van het hart gevormd in plaats van de vlakke afbeelding die bij gewoon isotopenonderzoek wordt verkregen