Flebitis is een relatief frequente ziekte die ongeveer 1 persoon op 1000 treft. Ze neemt toe met de leeftijd en ze is iets frequenter bij de man.
Ze begint met een klonter in de aders van de benen. De vorming van deze klonter wordt bevorderd door : Veneuze stase, veroorzaakt door immobiliteit waardoor de spierpompfunctie afneemt. Deze stase is bijzonder uitgesproken in geval van langdurige bedlegerigheid, maar ook in geval van langdurige immobilisatie : gipsverband of een lange vliegtuig- of autoreis. Ze kan bevorderd zijn door een laag bloeddebiet als gevolg van hartfalen. 

Verworven biologische afwijkingen : hormonale wijzigingen (in het bijzonder oestroprogestatieve combinaties, type de pil, en roken), inflammatoire ziekten, kanker... 
Constitutionele biologische afwijkingen (aanwezig vanaf de geboorte) : een tekort van bepaalde factoren. Deze stoornissen kunnen leiden tot terugkerend trombo-embolisch lijden waarvoor een levenslange behandeling nodig is. 

Diepe flebitis wordt gekenmerkt door pijn in de kuit die gevoelig is, warmer aanvoelt en in volume is toegenomen en door de aanwezigheid van het teken van « Homans » : dorsiflexie van de voet (buiging van de voet in de richting van de voetrug) verergert de pijn. De tekens zijn echter vaak onvolledig aanwezig en in vele gevallen zijn ze niet eens aanwezig.

Bij oppervlakkige flebitis kan men soms onderhuids een verharde streng voelen. Dit type flebitis is veel minder ernstig want meestal evolueert het niet naar longembolie.

Flebitis is alleen bewezen als men de klonter kan visualiseren. Veneuze doppler echografie : maakt het mogelijk om de klonter precies te visualiseren en te situeren. Dit is een eenvoudig, pijnloos, snel en zeer betrouwbaar onderzoek zonder risico’s.

Flebografie : dit was tot voor kort het referentieonderzoek. Deze techniek wordt in de praktijk niet meer toegepast als men beschikt over veneuze echo-doppler. 

Longembolie

Longembolie kan zich manifesteren door zeer uiteenlopende symptomen (langdurige koorts, atypische pijn, malaise of syncope, toestand van shock) of kan helemaal geen symptomen geven.

Mits een goed geleide behandeling, kan longembolie genezen zonder restverschijnselen, maar er kan een min of meer invaliderende kortademigheid blijven bestaan.

Massieve longembolie kan leiden tot een toestand van shock, zelfs hartstilstand met overlijden.

Evolutie

Mits een goed geleide behandeling, geneest flebitis in de meeste gevallen zonder restverschijnselen.

Er bestaan echter drie types complicaties : longembolie

uitbreiding : de trombus groeit aan en stijgt op in het veneuze systeem, waardoor het risico van longembolie toeneemt.

Post-flebitis stadium: de partiële of totale obstructie van het diepe veneuze netwerk zorgt ervoor dat het oppervlakkige netwerk de veneuze retour verzekert. De oppervlakkige venen zetten uit en de kleppen worden dan insufficiënt. Hierdoor ontstaan er spataders (varices) met al hun functionele gevolgen : pijn, zware benen, trofische huidstoornissen, oedeem.... 

Behandeling

De anticoagulatietherapie (antistollingstherapie) is de basis van de behandeling. Ze moet ingesteld worden zodra de diagnose wordt vermoed.

Ze heeft tot doel Om de progressie en de migratie van de klonter te voorkomen

Om de natuurlijke fibrinolyse (proces voor oplossen van de klonter) op gang te brengen. 

Omdat er een snelle werking vereist is, moet de behandeling parenteraal (onderhuids of via een interveneuze infusie) opgestart worden ; daarna kan er overgeschakeld worden op een behandeling onder de vorm van tabletten.