Chloortalidon is sinds 1959 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Hygroton en het merkloze Chloortalidon en Chloortalidonum. Het is te verkrijgen in tabletten. Chloortalidon wordt ook gebruikt in combinatie met andere werkzame stoffen, onder de merknaam Tenoretic en het merkloze Atenolol/chloortalidon. 

1. Wat doet chloortalidon en waarbij wordt het gebruikt?

Chloortalidon behoort tot de groep geneesmiddelen die thiazide-plasmiddelen wordt genoemd. Het voert overtollig vocht af en verlaagt de bloeddruk.

 

Artsen schrijven het voor bij:

 
Hoge bloeddruk 
Als de bloeddruk verhoogd is, stroomt het bloed te krachtig door de vaten. Dit is schadelijk voor de bloedvaten. Beschadigde bloedvaten geven kans op een beroerte (herseninfarct) en ernstige hartziekten.

 

Door chloortalidon scheiden de nieren meer zout uit. Het zout trekt het vocht mee: hierdoor wordt het overtollige vocht afgevoerd via de urine. U kunt dit merken doordat u misschien iets vaker moet plassen. Er blijft minder vocht achter in de bloedvaten. Hierdoor daalt de bloeddruk. Mensen die met chloortalidon hun bloeddruk hebben verlaagd, blijken minder vaak te overlijden aan een beroerte of aan een hartziekte.

 

Na drie tot zes weken is het volledige effect van chloortalidon bereikt. Zelf merkt u niet veel van de bloeddrukverlagende werking van dit medicijn. U weet pas of het werkt bij een meting van uw bloeddruk. Toch is het belangrijk om chloortalidon elke dag in te nemen. Alleen dan kan chloortalidon de hart- en bloedvaten optimaal beschermen.

 

Hartfalen
Bij hartfalen (decompensatio cordis) is de pompkracht van het hart verzwakt. Het bloed wordt niet meer goed rondgepompt. U bent daardoor sneller moe en kunt last krijgen van vocht in de benen of achter de longen. U bent dan ook sneller benauwd. Oorzaken voor hartfalen kunnen zijn: een langdurig bestaande hoge bloeddruk, hartklepgebreken, vernauwing in de kransslagader, hartritmestoornissen of een hartinfarct.

 

Door chloortalidon scheiden de nieren meer zout uit. Het zout trekt het vocht mee; hierdoor wordt het overtollige vocht afgevoerd via de urine. Door de afname van de hoeveelheid vocht in de bloedbaan hoeft het hart minder hard te werken. De pompkracht van het hart neemt daardoor toe. Ook door een zoutarm dieet te volgen kunt u de hoeveelheid vocht in uw bloed laten dalen. Een diëtist kan u hierover adviseren.

 

Artsen schrijven de ‘thiazide-plasmiddelen' voor als het hartfalen nog niet ernstig is of als de urinestroom niet te groot mag worden, bijvoorbeeld bij mensen met een vergrote prostaat. In ernstiger gevallen schrijven artsen sterkere plasmiddelen voor, zoals furosemide of bumetanide. Mensen met hartfalen, die met chloortalidon de pompkracht van hun hart hebben verbeterd, blijken minder vaak te overlijden aan een hartziekte.

 

Het vochtafdrijvend effect begint na één tot twee uur en kan tien tot twaalf uur aanhouden. U merkt dat doordat u vaker moet plassen. Na drie tot zes weken is het volledige effect van chloortalidon bereikt. U merkt dan dat u minder last heeft van dikke enkels, benauwdheid en moeheid.

 
Oedeem 
Bij een verminderde pompkracht van het hart (hartfalen), een verminderde nierwerking, levercirrose (een chronische leverziekte) of het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals bijnierschorshormonen of vrouwelijke geslachtshormonen, kan het lichaam vocht gaan vasthouden. Hierdoor ontstaat oedeem. Dit merkt u het eerst aan dikke enkels en voeten. Ook kan er vocht rond de longen blijven staan. U merkt dan dat u benauwd bent en sneller moe wordt.

 

Door chloortalidon scheiden de nieren meer zout uit. Het zout trekt het vocht mee; hierdoor wordt het overtollige vocht afgevoerd via de urine. U merkt dit doordat u vaker moet plassen. Hierdoor slinkt het oedeem en krijgt u minder last van dikke enkels en voeten. De benauwdheid neemt ook af. Ook door een zoutarm dieet te volgen kunt u de hoeveelheid vocht in uw bloed laten dalen. Een diëtist kan u hierover adviseren.

 

Het vochtafdrijvende effect begint na één tot twee uur en kan tien tot twaalf uur aanhouden. Na drie tot zes weken is het volledige effect van chloortalidon bereikt. U merkt dan dat u minder last heeft van dikke enkels, benauwdheid en moeheid.

 
Nierstenen 
Als de urine te veel mineralen zoals calcium (kalk) bevat, kan dat de vorming van kristallen tot gevolg hebben. Deze kristallen kunnen aangroeien tot 'stenen' en dan de binnenkant van de blaas en urinewegen irriteren. Bij het afsluiten van een urineweg kunnen ze een flinke pijnaanval veroorzaken. Chloortalidon vermindert de hoeveelheid calcium in de urine. Hierdoor zullen nierstenen met calcium minder snel ontstaan. Artsen schrijven het voor aan mensen die hier vaak last van hebben. Het ontstaan van een nieuwe steen wordt zo voorkomen. Het duurt enkele weken tot maanden voor het volledige effect van chloortalidon is bereikt.

 
2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan chloortalidon bijwerkingen geven. Dit is het geval bij ongeveer tien procent van de mensen. De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgend.

 

Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen enkele dagen tot weken). Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.

Bij langdurig gebruik: een tekort of overschot aan bepaalde stoffen in het bloed, zoals natrium of kalium. U merkt dit aan een droge mond, vermoeidheid, spierkramp of spierzwakte en zelden aan een onregelmatige hartslag. Mensen met hartfalen, levercirrose, nierziekten, bij diarree of braken of mensen die veel laxeermiddelen gebruiken hebben hier meer kans op. Uw arts zal daarom regelmatig de hoeveelheid kalium in uw bloed controleren. Als u diarree heeft of veel moet braken, neemt u dan contact op met uw arts.

Overgevoeligheid voor chloortalidon. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor chloortalidon. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
Impotentie. Dit komt ook door de lagere bloeddruk. Als u last heeft van deze bijwerking, moet u er rekening mee houden dat deze aanhoudt zolang u het middel slikt. Het is raadzaam uw arts om advies te vragen, omdat deze bijwerking voor veel mensen een reden is om te stoppen met dit medicijn. Mogelijk moet de dosering aangepast worden, of is een ander middel beter geschikt voor u.

Als u aanleg voor jicht heeft: u kunt eerder last krijgen van een jichtaanval. Dit komt omdat deze plastabletten het urinezuurgehalte in het bloed laten stijgen. Hierdoor ontstaan urinezuurkristallen in gewrichten, wat jicht tot gevolg heeft.

Als u diabetes mellitus heeft: u kunt een hoger bloedglucosegehalte krijgen door chloortalidon. Controleer daarom vaker uw bloedglucosegehalte.

Dit middel kan de huid gevoeliger maken voor zonlicht. Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Begint u net met dit geneesmiddel? Blijf dan uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer zonnebrand op met een zonblock van minimaal factor 15, gebruik lippenbalsem met minstens factor 15, ga niet onder de zonnebank. Als u een ernstige reactie op de zon krijgt, ga dan naar uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

 
3. Heeft chloortalidon een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ''samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

 

Hart- en vaatmiddelen van de groep ACE-remmers en de groep Angiotensine-II-blokkers. Chloortalidon versterkt de werking van deze middelen. Vooral in het begin van de behandeling kunt u last krijgen van erge duizeligheid. U kunt proberen hier iets tegen te doen door het middel in te nemen voor het naar bed gaan. Als u ligt voelt u de duizeligheid minder. Soms raadt de arts aan om de plastabletten twee of drie dagen te laten staan voordat u met een ACE-remmer begint. U heeft dan minder last van duizeligheid. Na twee of drie dagen gebruik van de ACE-remmer kunt u dan zonder problemen de plastablet weer gebruiken, als dat nodig is. Ook kan uw arts u aanraden de eerste dagen met een lage dosis ACE-remmer te beginnen en die na een paar dagen te verhogen.

Pijnstillers van het NSAID-type, zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac, indometacine, acetylsalicylzuur, azapropazon en fenylbutazon. Deze pijnstillers kunnen het effect van chloortalidon verminderen. Gebruik deze pijnstillers daarom alleen als uw arts u dit heeft geadviseerd of het heeft voorgeschreven. Merkt u bij het gebruik van deze pijnstillers samen chloortalidon dat uw enkels of voeten dikker worden, of bent u weer sneller kortademig? Neem dan contact op met uw arts.

Lithium, een middel tegen manisch depressiviteit. Plastabletten kunnen de werking van lithium versterken, zoals maagdarmklachten, trillen, spierzwakte, spiertrekkingen, duizeligheid, slaperigheid, sufheid, verwardheid, verminderde concentratie, moeite met lopen en spreken, en epileptische aanvallen. Waarschuw meteen uw arts als u last krijgt van één van deze bijwerkingen. Uw arts moet het lithiumgehalte in het bloed regelmatig laten meten en de dosering eventueel aanpassen.

Ketanserine (middel tegen hoge bloeddruk) en acetazolamide (middel bij glaucoom en oedeem). Deze middelen geven samen met chloortalidon een grote kans op kaliumtekort. Uw arts kan uit voorzorg een medicijn voorschrijven dat het kaliumverlies tegengaat (amiloride of triamtereen)of dat het kaliumtekort aanvult (kaliumchloride).

Andere hart- en vaatmiddelen die de bloeddruk verlagen. Deze wisselwerking is alleen van belang wanneer u al chloortalidon gebruikt en u nu voor het eerst een andere bloeddrukverlager gebruikt, of wanneer u al een andere bloeddrukverlager gebruikt en u krijgt nu chloortalidon. De arts moet hiermee rekening houden bij het bepalen van de dosering, zodat de bloeddruk niet te laag wordt.

Carbamazepine, oxcarbazepine en de middelen tegen depressie (es)citalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine, sertraline en venlafaxine. Als u een van deze middelen samen met chloortalidon gebruikt, heeft u de eerste weken een verhoogde kans op een tekort aan natrium in het bloed. U merkt dit soms aan plotselinge hevige vermoeidheid, sufheid, slecht aanspreekbaar zijn, verminderde eetlust, braken en diarree. Waarschuw dan met een uw arts.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

 
4. Als ik chloortalidon gebruik, mag ik dan...

autorijden?
De eerste dagen dat u chloortalidon gebruikt, kunt u wat duizelig zijn. Dit komt doordat uw lichaam zich nog moet instellen op de lagere bloeddruk. Na enkele dagen is dat meestal weer over en is autorijden geen probleem.

 

alcohol drinken?
Alcohol kan de duizeligheid in het begin van de behandeling versterken. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u hier veel last van krijgt. Als u chloortalidon gebruikt voor oedeem: overmatig alcoholgebruik kan klachten als benauwdheid en vocht vasthouden verergeren. In het algemeen is enkele keren per week een glas wijn geen probleem.

 

alles eten?
U mag alles eten. Om kaliumtekort te voorkomen, kunt u erop letten kaliumrijk voedsel te gebruiken. Kalium zit onder andere in citrusfruit.

5. Kan ik chloortalidon gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik chloortalidon NIET als u zwanger bent of binnenkort zwanger wilt worden. Er kan bij uw baby een kaliumtekort, geelzucht of bloedafwijkingen ontstaan. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden. U zult (tijdelijk) moeten overstappen op een ander, veilig middel.

 

Borstvoeding
Gebruik chloortalidon NIET als u borstvoeding geeft of stop de borstvoeding. Dit middel komt in de moedermelk. Het kan dan bijwerkingen bij het kind geven.

Ook neemt de hoeveelheid moedermelk door chloortalidon af. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waavan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. 

6. Hoe moet ik chloortalidon gebruiken?

Hoe?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

 

Wanneer?
U kunt het middel het best 's ochtends innemen. U heeft dan het minst last van het feit dat u misschien vaker moet plassen.

Hoe lang?

 

Hoge bloeddruk.

Een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als u een jaar lang met dezelfde dosering een goede bloeddruk heeft, kunt u in overleg met uw arts het gebruik geleidelijk afbouwen. Zo kunt u kijken of u het middel nog nodig heeft. Soms blijkt de bloeddruk dan toch weer te stijgen. Dan zult u het middel moeten blijven gebruiken.

Oedeem.

Hoe lang u chloortalidon moet gebruiken, hangt af van de oorzaak van het oedeem. Als u een verminderde hartwerking heeft (hartfalen) moet u het waarschijnlijk langdurig gebruiken.

Nierstenenmet kalk.

Als chloortalidon goed bij u werkt, moet u chloortalidon waarschijnlijk langdurig gebruiken.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk chloortalidon consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

Als u chloortalidon één keer per dag gebruikt
Ontdekt u het dezelfde dag, dan kunt u de dosis nog inhalen tot vier uur 's middags. Is het later dan vier uur? Sla de dosis dan over. Bij een latere inname dan vier uur 's middags loopt u kans om 's nachts uit bed te moeten om te plassen.

Als u chloortalidon één keer per twee dagen gebruikt
Duurt het nog meer dan 24 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in.
Duurt het nog minder dan 24 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

8. Kan ik zomaar met chloortalidon stoppen?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van chloortalidon stoppen. De bloeddruk kan dan wel weer omhooggaan en het oedeem kan terugkeren. Stop dus alleen in overleg met uw arts.