Hoe herkent u een blaasontsteking?

Bij een blaasontsteking (cystitis) is de blaaswand en soms ook de urinebuis ontstoken, meestal door bacteriën. Blaasontsteking is een urineweginfectie die veel voorkomt. Ongeveer de helft van alle vrouwen krijgt minstens éénmaal een blaasontsteking. Bovendien krijgt een derde van deze vrouwen te maken met steeds terugkerende infecties van de urinewegen. De meest voorkomende symptomen van een blaasontsteking zijn: brandende en stekende pijn bij het plassen, het gevoel hebben dat u vaak naar het toilet moet, vaak plast u dan maar kleine hoeveelheden. Ook kan een blaasontsteking pijn in de onderbuik en de rug veroorzaken. De urine kan sterk ruiken, troebel zijn en soms ook bloed bevatten.

 

Waardoor krijgt u een blaasontsteking?
 Veruit de meeste urineweginfecties worden veroorzaakt door bacteriën. Meer dan 85% van alle urineweginfecties wordt veroorzaakt door de Escherichia coli (E.coli) bacterie. Deze darmbacterie is bij alle mensen aanwezig. In de dikke darm is de bacterie onschadelijk en zelfs nuttig. Hij remt de groei van schadelijke micro-organismen in de darmen. Buiten de darmen is de E.coli bacterie minder onschuldig. Als hij via de urinebuis de blaas weet binnen te dringen, kan hij urineweginfecties veroorzaken. E.coli gaat als volgt te werk: de celwanden van de E.coli bacterie zijn bedekt met kleine moleculaire uitsteekseltjes, genaamd pili. Deze hechten zich, net als klitteband, aan de blaas en de urinewegen. Zij nestelen zich als het ware in uw blaas en daarom is het erg moeilijk om ze weg te spoelen met de urine. Recente studies hebben aangetoond dat deze bacteriën zelfs kunnen leven in de diepere slijmvlieslagen van de blaas. Op deze manier zijn zij ook in staat antibiotica te overleven.
Mannen / vrouwen
Vrouwen hebben veel vaker last van blaasontsteking dan mannen. Dit is anatomisch bepaald. Bij de vrouw is de afstand tussen de urinebuis en de anus kleiner dan bij mannen. Ook is de urinebuis van de vrouw veel korter. De bacteriën hoeven dus bij vrouwen een veel kortere weg af te leggen om op de plaats van bestemming problemen te veroorzaken. Normaliter worden bacteriën vernietigd wanneer zij toch de urinebuis binnendringen. Maar wanneer het afweersysteem minder goed functioneert, kan het zijn dat ze lang genoeg overleven om de blaas binnen te dringen.

Verdere oorzaken
Als u niet voldoende drinkt en plast kan een blaasonsteking de kop opsteken. Wanneer er bovendien een voedingsbodem voor bacteriën aanwezig is, bijvoorbeeld in de vorm van suikers of wanneer de blaas niet goed wordt leeggeplast, vermenigvuldigen bacteriën zich extra snel. Sommige mensen, zoals bijvoorbeeld vrouwen met een verzakking of mannen met een vergrote prostaat, kunnen hun blaas niet goed leegplassen. Zij kunnen dan ook eerder last krijgen van een blaasontsteking.

Blaasontsteking na geslachtsgemeenschap
Veel vrouwen krijgen last van blaasontsteking nageslachtsgemeenschap. Dit wordt een ‘honeymoon cystitis’ genoemd. Men neemt aan dat de urinebuis door geslachtsgemeenschap wordt geïrriteerd en dat er bacteriën uit het vagina- en anusgebied in worden overgebracht. Vervolgens vermenigvuldigen E.coli bacteriën zich in de blaas en hechten zich aan de blaaswand.
Klachten die voorkomen bij sommige seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s), zoals bijvoorbeeld chlamydia, kunnen lijken op blaasklachten die men heeft bij een blaasontsteking. Heeft u pijn bij het plassen, gaat u dan na of u misschien niet last kunt hebben van een soa. Het is waarschijnlijk niet zo dat u van tocht of kou een blaasontsteking kunt krijgen.

Blaasontsteking door antibiotica
Verder kan met name het gebruik van antibiotica terugkerende blaasontstekingen juist in de hand werken.
 
Kan het kwaad?
 
Blaasontsteking is een enorm vervelende en pijnlijke aandoening, maar is over het algemeen zeer goed te behandelen. De huisarts zal u meestal vragen urine in te leveren en vervolgens een antibioticum voorschrijven. Blaasontsteking is niet besmettelijk, maar kan wel terugkomen. Bij gezonde, volwassen en niet-zwangere vrouwen zonder (bekende) anatomische of functionele aandoeningen van de urinewegen, spreekt men van ongecompliceerde urineweginfecties. Gecompliceerde urineweginfecties zijn infecties die opstijgen naar de nieren en hier veel schade kunnen aanrichten. Dit dient altijd voorkomen te worden. Mannen, kinderen, hoogbejaarden, zwangeren en patiënten met een urinaire katheter behoren tot de patienten met risicofactoren. Bij kinderen zou een blaasontsteking bijvoorbeeld kunnen worden veroorzaakt door een afwijking van de urinewegen. 
 
Terugkerende blaasontstekingen
Ruim een derde van alle vrouwen die wel eens blaasontsteking hebben gehad, heeft er vaker last van. Bij sommige vrouwen kunnen de klachten zelfs een chronisch karakter aannemen. Blaasklachten kunnen dan van tijd tot tijd opspelen. Dit is uiterst lastig en pijnlijk en het kan je dagelijkse leven behoorlijk beïnvloeden.

Waarom blijven blaasontstekingen in sommige gevallen toch steeds terugkomen?

Tegenwoordig is bekend dat de bacterie die de meeste blaasontstekingen veroorzaakt, E.coli, gedeeltelijk in staat is om antibiotica te overleven. Dit werd ontdekt in 1998 door een aantal Amerikaanse microbiologen, verbonden aan de Washington University School of Medicine in St.-Louis. Zij publiceerden hun bevindingen in het gerenommeerde tijdschrift Science (bekijk artikel hier).

Door hun onderzoek werd duidelijk dat een klein aantal E.coli bacteriën zich kunnen nestelen in de diepere slijmvlieslagen van de blaas. Deze bacteriën hechten zich zo goed, omdat ze beschikken over haarfijne uitsteekseltjes, zogeheten pili (zie afbeelding hiernaast). De uiteinden van deze pili zijn voorzien van een plakkerig eiwit. De bacteriën verstoppen zich tussen de slijmvliescellen, overleven zo antibioticakuren en vermenigvuldigen zich wederom. Factoren die zouden kunnen bijdragen aan het heractiveren van deze 'slapende' E.coli zijn: uitdroging, te weinig drinken, te weinig plassen, seksuele activiteit of andere stimulatie van de blaas, bijvoorbeeld door intensieve lichaamsbeweging.

Het hoeft dus helemaal niet zo te zijn dat elke ontsteking een geheel nieuw geval van besmetting is. Wat ook meespeelt bij terugkerende blaasonstekingen is dat de E.coli die antibiotica overleeft steeds resistenter wordt. Gaat u maar na: de achtergebleven bacterie is een geboren overlever. Vervolgens geeft hij deze eigenschappen weer door aan zijn nakomelingen. Je krijgt een soort 'survival of the fittest'-mechanisme met bacteriën die steeds resistenter worden tegen antibiotica. Het is belangrijk u te realiseren dat uw lichaam niet resistent wordt tegen de antibiotica. Het is juist de bacterie die resistent wordt tegen antibiotica. Bij terugkerende blaasontstekingen wordt er vaak geprobeerd om ze tegen te gaan met hogere doseringen, langer durende kuren of breed-spectrum antibiotica. Gevolg hiervan is vaak een serieus geval van zeer resistente E.coli in je lichaam. Zoiets is alleen nog maar weg te krijgen met behulp van een middel dat op een geheel andere manier werkt. 

Care-free D-mannose doodt geen E.coli bacteriën, maar het zorgt er simpelweg voor dat de E.coli zich eraan hecht. De bacteriën worden dan met de urine weggespoeld uit uw lichaam. In tegenstelling tot antibiotica, verstoort D-mannose de darmflora niet en het veroorzaakt geen schimmelinfecties.

Verder zou u de volgende maatregelen kunnen treffen om herhaling van een urineweginfectie te voorkomen:

Drink voldoende water of andere vloeistoffen, ten minste twee liter per dag. Dit is heel belangrijk. Veel drinken zorgt voor de aanmaak van veel urine. Door veel te plassen, spoelt u ook weer bacteriën weg. Drink geen frisdranken en sappen die heel veel suiker bevatten, want E.coli houdt van geraffineerde suikers en vermenigvuldigt zich dan juist. Drinkt u niet teveel alcohol, hierin zitten ook veel ‘slechte’ suikers. Koffie onttrekt vocht aan het lichaam, wees hier dus ook spaarzaam mee.
·        Plas regelmatig en houd uw plas niet op wanneer u aandrang voelt. Door te plassen spoelen de bacteriën naar buiten. Plas uw blaas altijd helemaal leeg, zodat de bacteriën zich niet extra snel kunnen vermenigvuldigen in achtergebleven urine.
·        Neem een goede hygiëne in acht. Dit heeft u vast al eerder gehoord, maar vergeet niet om na elk toiletbezoek van voren naar achteren te vegen en nooit andersom, want dan veegt u juist de veroorzakers van een blaasontsteking in de vagina en de urinebuis. Het gebruik van geparfumeerde zeep, crème en sprays voor de vagina wordt afgeraden. Deze producten irriteren de huid en maken de opening van de urinebuis juist nog kwetsbaarder voor bacteriën.
·        Was uw genitaliën voordat u geslachtsgemeenschap heeft en moedig uw partner aan hetzelfde te doen.
·        Plas na geslachtsgemeenschap. Hierdoor spoelen eventuele bacteriën die in de plasbuis zijn gekomen zoveel mogelijk weg.
·        Draag ondergoed van katoen in plaats van nylon en verschoon uw ondergoed zo vaak mogelijk. Draag ook geen strakke broeken en nylon panty’s. Deze veroorzaken een broeierig klimaat waarin de bacteriën prima kunnen gedijen.
·        Vermijd baden. Neem liever een douche of ga, voordat u in bad gaat, eerst onder de douche, zodat u de op uw lichaam aanwezige bacteriën eraf spoelt.
·        Verhelp vaginale infecties zo snel mogelijk, want dit moedigt blaasinfecties aan.