Beroerte wordt in de volksmond vaak 'attaque' genoemd. Deze benaming staat eigenlijk voor drie verschillende aandoeningeen.

 Beroerte is de verzamelnaam voor aandoeningen veroorzaakt door een gestoorde bloedvoorziening in de hersenen. In medische kringen spreekt men over  CVA of cerebrovasculair accident. Dit betekent letterlijk ‘een ongeluk in de hersenen’.
De hersenen controleren alle lichaamfuncties en vormen het zenuwcentrum van het lichaam. Om goed te functioneren, hebben ze voortdurend nood aan zuurstof en voedingsstoffen die worden aangevoerd door het bloed. Valt de bloedvoorziening stil, dan raken de hersencellen vrij snel - en na enkele uren zelfs definitief - beschadigd. Afhankelijk van welk deel van de hersenen zonder bloed valt, leidt een beroerte onder meer tot verlammingen, spraakproblemen en geheugenstoornissen. Vaak met een blijvende handicap tot gevolg.

Drie soorten

Naargelang de oorzaak, kunnen drie soorten beroertes worden onderscheiden: een trombose, een embolie (herseninfarct) en een hersenbloeding. 

• Bij een trombose wordt de bloedvoorziening verstoord omdat er zich in de hersenen een bloedklonter heeft gevormd. 
• Bij een embolie ontstaat de klonter niet in de hersenen zelf maar wordt hij van elders aangevoerd (bv. vanuit het hart). 
• Een hersenbloeding is meestal het gevolg van het openbarsten van een hersenslagader, waarbij vooral de druk van het bloed op het hersenweefsel voor problemen zorgt.       

Mini-beroerte

Vaak wordt een beroerte voorafgegaan door een zogenaamde miniberoerte, in medisch jargon afgekort als TIA (transient ischemic attact). De symptomen zijn dezelfde als deze van een ‘echte’ beroerte. Meestal duren ze bij een miniberoerte evenwel slechts enkele minuten tot maximaal een uur. Bovendien veroorzaakt een TIA geen blijvende letsels. Niettemin is een miniberoerte een belangrijk signaal. Want heel wat mensen die een miniberoerte krijgen, worden binnen het jaar geconfronteerd met een ‘echte’ beroerte. Daarom is het belangrijk om een TIA te onderkennen en contact op te nemen met de huisarts.

Symptomen

Bij een beroerte kunnen heel wat symptomen opduiken. De hevigheid van deze symptomen kan variëren van licht tot zeer ernstig. Welke klachten optreden, is afhankelijk van het deel van de hersenen dat zonder zuurstof valt. Kenmerkend is evenwel dat de symptomen steeds plots opduiken. 

De belangrijkste symptomen zijn:

• slapheid en verlies van kracht
• gevoel van verdoving in het aangezicht, een arm of been (vaak slechts aan één zijde van het lichaam)
• duizeligheid
• problemen met bewegen, spreken of het begrijpen van andere mensen
• problemen met het zicht in een of beide ogen
• felle hoofdpijn zonder aanwijsbare oorzaak
• toestand van verwarring
  

Risicofactoren

• Tot de leeftijd van 55 jaar blijft het risico van een beroerte vrij klein. Daarna verdubbelt het om de tien jaar. 
• De kans op een beroerte is iets hoger bij mannen, maar bij vrouwen is de aandoening vaker fataal. 
• Het risico is groter wanneer een ouder, grootouder, broer of zus een beroerte heeft gehad.
• Wie zelf reeds het slachtoffer werd van een beroerte of hartinfarct, loopt een veel grotere kans. 
• Andere risicofactoren zijn bepaalde hartaandoeningen (bv. voorkamerfibrillatie), migraine-aanvallen gedurende meer dan twaalf jaar, suikerziekte en een vernauwing van de halsslagader.         

Met een gezonde levenswijze kunt u volgende risicofactoren beperken:

• verhoogde bloeddruk
• roken (zowel actief als passief)
• overgewicht
• verhoogd cholesterolgehalte
• te veel alcoholgebruik (meer dan twee glazen per dag)
• te weinig beweging
• ongezonde voeding  

Hoe meer risicofactoren, hoe hoger de kans op een beroerte. 

• Vooral de combinaties roken-verhoogde bloeddruk en diabetes-verhoogde bloeddruk leiden tot een aanzienlijke stijging van het risico. 
• Ook de combinatie roken-contraceptieve pil houdt een verhoogd risico in. In de praktijk is het gevaar hiervan evenwel beperkt, omdat de pil meestal door jonge gezonde vrouwen wordt ingenomen.        

Behandeling: snel ingrijpen

Bij symptomen die een beroerte laten vermoeden, is het belangrijk om meteen medische hulp in te roepen. 
Een snelle behandeling vermindert immers het risico van blijvende letsels. De kans op een succesvolle behandeling is het grootst als deze maximaal drie uur na de beroerte kan starten.  
Concreet doet u er goed aan om, na spoedoverleg met de huisarts, het slachtoffer meteen naar een ziekenhuis te voeren of de dienst 100 op te roepen. Enkel in een ziekenhuis kan men uitmaken of er inderdaad sprake is van een beroerte en welke behandeling vereist is. 

Het snel herkennen van een beroerte is dikwijls problematisch. Vooral als de symptomen niet in alle hevigheid toeslaan, wordt het verband met deze aandoening niet onmiddellijk gelegd. 

• Heel wat mensen denken dat ze iets verkeerd gegeten of gedronken hebben of associëren bijvoorbeeld het rare gevoel in de mond met een allergie. Ze gaan ervan uit dat de klachten vanzelf zullen verdwijnen en vinden het de moeite niet om hun huisarts te storen. 
• Vaak speelt ontkenning een rol. Men merkt wel dat er iets aan de hand is, maar weigert te geloven dat het een beroerte is. Zoiets overkomt toch alleen maar anderen, aldus de onterechte redenering. 
•  De aandoening komt vaak ’s nachts of ‘s ochtends voor. Op dat moment is men er zich niet altijd van bewust dat er iets loos is of is men niet in staat om hulp in te roepen.